وشین وطن مَی مكران
دایم بباتَی كامران
آباد و سبز و میزران
هر وقت كه تَی ناما گران
تَی بو چو مسكا بیت زران
تَی دلـجمین گت و گران
سیه بند و برزین تیهران
گپ جننت گون جـمبران
تَی سرشم و درنگ و دران
دِرّ و سیادی سنگران
تَی كلگ و تَی آپسران
سبزین گونك گون زامران
خوشبوتر انت از زعفران
كولگ گون شیركـمبین تران
كوردپ گون داز و كیلران
تَی كوچگ و تَی كهچران
دانیچك شـمش و كلپران
آشكان مشیر و پمپران
گرنچن پچ اِنت چو تپران
دولك گون زحم و اسپران
سولین كهیر گون شنگران
جگر و كلیر و كونران
شیرنتر انت از شكران
كیلگ چو نیلین خیبران
گواش و گیابین كورسران
ولّ گون شكر تامین بران
پرماش و ماش گون باران
چیتنت و ساتنت لاگران
گورُم گون بَگّ و باهران
جوهان گون وند و بوهران
مرّان ستنت بیكران
داد و سخاوت گستران
لهر بكش و حاتـم دروران
بهر كننت گواپ و گوران
عید انت په برهك و بیدران
جوپاگ پُلی بی بندران
برنج رون مرادی شام گران
نشتگ دنی چو گونران
دستور دنت په چاكران
كشّنت په سر بار گران
گرامانی چیرا تتران
پندوك مه گواپان پشكران
هوش چننت كرّ و گوران
كت كننت چو تاجران
كندنت گون زالان اندران
لاپَی در اِن جت امبران
مچ گون گركّ و كوكران
گرگونگ گون گرانین سربران
دریپانچ و نرمین سیمران
روكین گِزاگ چو هنگران
هامین گون پلین پتران
بانـجیگـی بهر انت بزگران
انسان و مُرگ و رستران
گنجی په وار و لنگران
كاینت و نندنت شهرگوران
بندنت برنك و كاپران
لنجین شگز گون دنگران
سند گواپ گون جاك و جلّران
رمب و اواچك و الگران
گپ و گهین خوش محضران
تَی سوهوین صنعت گران
سینی شلیت گون سانسران
كپّو گون گردین چپّران
دهكان گون تورا شیك وران
برزین گدیلانی سران
گورشان چو شینكی تكران
ایوند چو مارا شیپ گران
دیوان كتگ آزاوران
پون چن چو مورا سُرسُران
گون پات و كپات و كمبران
لوری گون تیه و تمبران
مولد گون نازینك و سران
تیمبك گون دهل و دكّران
ناچی گون صوت و زیمران
شاده كتگ روشاوران

طبقه بندی: ادبی،

روستای توکل یکی از روستاهای توابع بخش قصرقند میباشد که در 45کیلومتری نیکشهر و15کیلومتری قصرقند قرار دارد. و معروف به روستای نخلستان میباشد چون چهارسوی آن را نخل  فرا گرفته است.و از مکان های دیدنی آن میتوان به قنات و کوهای سر به فلک کشیده آن اشاره کرد .و از بزرگان  و ریش سفیدان روستا میتوان به  مرحوم عبدالطیف رئیسی.مرحوم ابراهیم رئیسی .مرحوم دراخان بلیده.مرحوم علیخان رئیسی و مرحوم عبدالصمد رئیسی.مرحوم صاحبداد.  مرحوم جلایی و همچنین مولوی لال محمد رئیس و.....................

طبقه بندی: توریستی،

طبقه بندی: عکس،

هتل لیپار منطقه آزاد چابهار	ساحل آرام چابهار	غروب چابهار
کوه های مریخی منطقه آزاد چابهار	نخلستان چابهار	باغ موز چابهار
گلستان چابهار	گلستان چابهار	مرکز خرید منطقه آزاد ( صدف )

طبقه بندی: عکس،

موقعیت جغرافیایی و وسعت شهرستان چابهار با مساحتی حدود 17155 کیلومتر مربع در منتهی الیه جنوب شرقی ایران در کنار آبهای گرم دریا عمان واقیانوس هند قرار گرفته است. این شهرستان از جانب شمال به شهرستانهای ایرانشهر و نیكشهر و از جنوب به دریای عمان و از شرق به پاکستان و از غرب به استانهای کرمان و هرمزگان محدود می باشد. بندر چابهار-مرکزشهرستان- با وسعتی بالغ بر 11 کیلومترمربع در ارتفاع 7 متر از سطح دریا قرارگرفته است و در 60 درجه و 37 دقیقه طول شرقی و 25 درجه و 17 دقیقه عرض شمالی قرار دارد. فاصله هوائی شهرستان چابهار تا تهران 1456 کیلومتر و فاصله زمینی از طریق جاده ایرانشهر به كرمان 1961 کیلومتراست. فاصله بندر چابهار تا مرکزاستان 738 کیلومتر می باشد. این شهرستان دارای حدوداً 300 کیلومتر مرز آبی در دریای عمان می باشد. شرایط آب وهوایی همجواری منطقه آزاد چابهار با دریا، نزدیکی به مدارراس السرطان و قرار گرفتن درمسیر بادهای موسمی شبه قاره هند و جبهه‌های استوایی موجب گردیده است که دارای آب هوایی گرمسیری معتدل با رطوبت نسبی باشد. این منطقه گرمترین نقطه کشور درزمستان وخنک‌ترین بندر جنوبی ایران درتابستان می باشد. متوسط دمای حداکثر (در خرداد ماه) طی یک دوره 7 ساله31 درجه سانتی گراد ومتوسط دمای حداقل (دردمای ماه) 19 درجه سانتی گراد.ومتوسط دما درطول سال 26 درجه سانتی گرادمی باشد. حداقل رطوبت نسبی 60 درصد و متوسط رطوبت نسبی 70درصد گزارش شده است. متوسط بازندگی سالانه کمتر از 200 میلی متر در سال است که 64 درصد آن در زمستان می بارد. جاذبه های گردشگری • خلیج چابهار: با جلوه‌های بی نظیر طلوع و غروب خورشید در دریا كه بدون شك زیباترین منظره طلوع و غروب كشور است. • ساحل صخره ای: در كناره‌های دریای عمان و در قسمت جنوبی شهرستان چابهار صخره‌های بزرگی در اثر پیشـروی آب دریا و فرسایش سنگهای رسـوبی به وجود آمده كه چشـم اندازی زیبا را تشكیـل داده است.ایـن بخـش از سـواحل را بخصوص در هنگام غـروب می توان به عنوان یكی از دیـدنی ترین سواحل جنوبی ایـران نام بـرد زیرا دیـواره‌های صخره‌ای و منـاظر دلنـشین ماننـد آكواریـومـی طبیعـی با انواع ماهی همـواره بینندگان را به شگفتی وا می دارد. • اسكله‌های شهید كلانتری و شهید بهشتی:بندر چابهار دارای ۲اسكله بزرگ با ظرفیت تخلیه و بارگیری 15-20هزار تن • اسكله‌های ماهیگیری:در چابهار چندین اسكله صیادی وجود دارد كه 3 سكلـه صیادی تیس، رمین و بریس از بقیه دیدنـی تر هستند. اسكله تیس در داخــل محوطــه منطقــه آزاد و رمیــن در 10 كیلـو مـتری و بریس در 60 كیلو متری چابهار قرار دارد تماشای لنجها و قایقهای ماهیگیری و صیادان دریا دل صید هـای گونـاگون ماهی و شاه میگوها كه از محصولات دریای منحصر به فرد منطقه است دیدنی و خاطره انگیزند. • گل فشانها: در بیـــــــن دشت كهیـــر و تنگ و در 20 كیلو متـــری روستای كهیر در مسیر جاده تنگ ـ گالـك به فاصله چند كیلو متــری سه تپــه كــوچك گل فشا ن به ارتفاع10-20 متر وجود دارد كه دو تـای آنهـا هماننــــــد تپه بوده و از چندین سال پیش غیـــر فعـال شده اســت و سومی شكل یك آتشــفشان در حال حاضـــــر فعـال می باشد. كه یــك پدیــده منحصـــر به فرد طبیعی میباشد و نظیر آن فقط در 3 نقطه دیگر جهان گزارش شده است و همواره از دهانه آن گل سرد طوسی رنگی تراوش می كند. • تالاب لیپار: در 15 كیلــــو متری شهر چابهار بعد ا‌‏‏‎ز روستای رمین در مسیر جاده‌ای ساحـلی گواتـر و در تنگه‌ای صخره‌های مشـرف به دره‌ای سبز و زیبا قرار دارد كه از بالای آن روستــای لیــپار در میان سبزه زارها پیداست .در میان دو كوه كه فاصــله چـــندانی با هم ندارند آب بندی ایجاد شده كه آبــهای سـرگردان اطراف را در خود جمع نموده است و به آبگیــــری به طول 14 كیلومتر تبدیل شده است در این آبگیــر چشم نواز انواع بوته ها و درختچه ها از نوع گز و كلیر و چش با چشم انـدازی زیبا، منطقه‌ای بــكر بااكو سیستم خاصی را به وجود آورده است. پرندگانی چون چنگر، فلامینگو، كشیم، انواع حواصیـــــل، طاووس كن، باقرقره، تیهو، عقاب دشتی، خوتكا، منظره زایـــد الـوصفی را به وجـود آورده اند. • انجیر معابد(لورـ لول) و به زبان محلی ها كرگ: درختانی بزرگ كه در نوار ساحلی چابهار می رویند و در تمام اعضای آن شیره سـفیــــد رنــگی جریان دارد و از درختان تیره كائو چــــوئی بشمار می آیند، تاج این درخت بزرگ و پهـن و از انشـــعابات آن ریشه‌های نا بجا می روید پوست درخت صاف و خاكستری، برگهایش بیضی شــــكل ساده و درشــت است، میوه هایش نارنجی رنگ و به درشتی فندق و قابل خـــوردن است. عمـومـــا این درختـان دارای قدمتی بالای صد سال هستند و اكثرا در نزدیكی زیارتگاه ها قرار دارند یا قبلا زیارتگاه بوده اند، در حــال حاضر در روستاهای رمین، تیس كوپان، ماشی، لیپار، كوپان سر و ... از این درخت ها وجود دارد. • جنگل حرا، تیمر: در ناحیــــه ساحلی خلیـــج گواتر به ویژه در خور باهو و در نزدیكی محلی كه رودخانه باهــو كلات به دریای عمان می ریزد، جنگلی بسیار زیبا و قابل توجه از گونه حرا پدیدار می‌گردد. حرا درختــــچه‌ای است كه در مردابهای نواحی گرم كرانه‌های عربــستان، مصـــــر و جنــــــــوب ایــــــران از جمله شهـــــــرستان چابهار می روید. از مشخصات حرا این است كه دانه اش بر روی درخــــت مادر رشد اولیه را طی كرده و سپس نهال جوان حاصل از درخت جدا شده و به مرداب می افتــــــد برگــهای حرا با دوام است و ظاهر بیضوی شكل و منتهی به یك خامه باریك می باشد، قسمت مورد اســـتفاده پوســته شاخه آن می باشد، در حال حــــاضر این جنـگل یكی از زیبـــــا ترین منظــــره‌هــــای مو جود در چابهار و منطقه گواتر می باشد . • رودخانه باهو كلات: یكی از پر آبترین رودخانه‌های استان و عامل اصلی حیات و زندگی در جنوب بلوچستان بحساب مـــــی‌آید. این رودخانه آبهای مناطق وسیعی از صفحات جنوبی شهرستان ایرانشـــهر و شهرستان چابــــــهار را جمع آوری و به دریای عمان سرازیر میكند رودخانه باهوكلات در 90 كیلومتـــری شرق چابـــهـار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر میشود. این رودخانه بویژه به دلیل زیستگاه تمســـاح ایرانــی از نـظرگردشگری اهمیــت فراوانی دارد شرایـط و عوامل زیست محیطی در این رودخانه در مقایســه با سایـراكو سیستمهای آبی از ثبات و پایداری كمتری برخوردار است به طــوری كه میتــوان گفــت در اینجــا زیستگاه آبی به نوعی با زیستگاه خاكی در هم آمیخته است. در مورد آبگیر های كم عمق و موقـــت درامتداد سرتاسر رودخانه‌های این منطقه نیز همین مطــالب صادق است در این زیستــگاه ها كه گاه تاچندین ماه بدون آب باقی می ماند جانورانی كه حیات آنها به آب وابسته است نیز به گونــه‌ای حــیرت انگیز خود را با شرایط محیطی وقف داده اند. • تمساح پوزه كوتاه: تمساح (كروكو دیل) پوزه كوتاه برجسته ترین موجــود حیات وحش منطقه چابـــهار است كه بطـــور طبیعی در این منطقه زندگی میكنند. زیستگاه اصلی این تمساح كه به نام محلی گانـدو خوانده میشـــود حدود 380هزار هكتار مســاحت دارد كه بخشـــی از آن در چابــهار و بخــش دیگر آن در شهرســتان ایرانشهر قرار دارد. بیشتر این تمساح ها در بركه‌های میان راســك و باهو كلات و باتلاقــهای دلــگان وكلانی متمركــــز هستند و این تمســـاح تنـها تمســـاح ایـــران اســت كه دارای ارزش ملی و بیـــن المللی است طول این جانور تا چهار مترو حدود نیمی از كل بدن آنرا دم قوی این حیـــوان تشــــــكیل میگردد. بزرگترین خزنده ایران بازماندهُ خزندگانی است كه حدود 265 میلیون سال پیـــش می‌زیســــته‌اند و درطول 65 سال گذشته تغییرات اندكی یافته‌اند دارای پوزه‌ای پهن بـــــوده كه طرفیـــن فـــك بالایی 19 دندان و طرفین فك پایینی 15 دندان دارد و در قسمت پشت سر و در ناحیــه گردن دو جفــت صفحـات شاخی بزرگ دیده می‌شود دارای پاهای كوتاه بوده و پنج انگشت منتـهی به ناخنـــهای بلنـــد در پاهـای جلوئی و چهار انگشت منتهی به ناخنهای كوتاه تر در پاهای عقبی دیده می‌شود، رنگ عمــومی بدنــش زیتونی تا قهوه‌ای بوده و شكمی بدون فلس و به رنگ سفید متمایل به زرد دارد. تمساح حیوانی بســـیارخجالتی، محتاط و ترسوست و به سختی می توان آن را مشاهده نمود. در این حال حیوانی باهــــــوش و زیرك است و به محض احساس خطر و با حضور مزاحم در آب فرو رفته و مخفی می شــود ولی برای تنفس باید سریعاٌ به سطح آب برگردد. غذایش را عموماٌ ماهیان، پرندگان و پســتانداران تشــكیل مـــی‌دهند و عموما شبها شكار می كند. • كوههای بدلند (Bad-Land) یا مریخی: كوههای بدلند نیز یكی از منـاظر بدیع و سحرانگیزی هستند كه به موازات ســـاحل از منطقــهً كچــو تا طرفهای خلیج گواتر كشیده شده‌اند و از پدیده‌های ژئو مور فولوژی این ناحیه هستند . آثار باستانی • ویرانه های تیس كوپان: موقعیت جغرافیایی: بخش مر كزی ـ دهستان كمبل سلیمان ـ روستای تیسكوپان خصوصیات: آثاری از ویرانه های قدیمی در دره تیـسكوپان باقی است و این دره از دره تیـس بزرگتـــــر است . • محوطه باستانی كنارك : موقعیت جغرافیایی: بخش كنارك ـ قسمت شمال غربی و جنوب شرقی كنارك خصوصیات: در محوطه شمـــال غربـــی ابزاری از دوران پارینه سنگی میانی بدســـت آمده كه در یــك سطح صاف به صورت پراكنده پخش شده‌اند و شبیه ابزار شمال غربی ایران و ابــزار لادیزی می باشـنـــد و به آثار دوران پارینه سنگی شبیه هستند. در بخش جنوب شرقی ابزاری بدست آمده كه در كنار آنــــــها مقداری سفال ساده و منقوش مربوط به هزاره چهارم و اوایل هزاره سوم قبل از میلاد دیده می‌شود. ویرانه های شهبازبند بر فراز كوه شهباز بند آثار حصاربند و پی بندهای ساختمان و در بعضی از نكات آثار شهر نشینی و خانــه های مسكونی باقی مانده است. بنا بر بــاور بومی ها برفراز این كوه بازهای شــكاری شــاه تربیــت مــی‌شده‌اند . شیرك سنت در شمال و شمال شرقی دره تیس واقع گردیده و دارای اثر دیواری است كه از دیواری است که از پیروز گــت عظیــم تــر و قطورتر به نظر می آید و شاید شهرك یا آبادی كوچكی در دره تیس بوده است . ویرانه های شهبازبند بر فراز كوه شهبازبند آثار حصاربند و پی بند های ساختمان و در در بعضی از نكات آثار شهر نشینی و خانه های مسكونی باقی مانده است. بنا بر بـاور بومی ها بر فراز این كوه بازهای شــكاری شــاه تربیــت مــی‌شده‌اند . - فلعه تیس ( قلعه پرتغالیها) موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی، 5 كیلومتری شـمال غربی چابهار، روستای تیـس قدمت : دوران اسلامی شماره ثبت ملی :555 خصوصیات معماری: این قلعه به ابعاد 26×54 متر ساخته شده است. عرض ساختمان بر پهنــه‌ی دماغـــه‌ای كه پانصد از آبخور دریا فاصله دارد در قسمت انتهای دماغـــه واقـــع اســت در قســـمت شـــمال شرقی درب ورودی اصلی قرار دارد و دارای چهار گوشواره خلفی كه در پشت دیوارهای هشــتی واقــع شده اند. هر كدام از آنها خود یك اطاقی است كه با پی های قطور ســاخته شـده انــد. و دارای ایوانـی است كه با دو پله با حدود یك متر ارتـفاع از سطح حیاط قلعه بلنـدتر است، در ضلع شــمال شرقی آثـار اطاق هایی وجود دارند كه اكنون خراب شده اند. و هر كدام دارای یك اطاق بزرگ تر مشــرف به ایـوان اختصاصی هستند. طرز ساخت بنا (اطاقها و ایوانها) شبـیه به كاروانسرای شاه عباسی بیستـون اســت كــه در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده است. در سه طرف حیاط حجــره هـا و اطاقــــهایی حجـره ها و اطاق های ضلع شمالی وجود دارند. در سمت ساحل دریای عمان آثار دو برج بــزرگ در طرفیـن دیده می‌شود. برج سمت راست كه در جنوب قرار دارد به صورت یك اطاق با یك ایوان و یك شاه نشــــین است كه بر روی هرمی مكعب مستطیل شكل پی سازی شده و یك برج با منار بر روی آن قرار گرفتـــــه و یك منار به ارتفاع 5/6متر باقی مانده است. مصالـــح بكار رفته در ســاخت قلعه، آجر، ســنگ و گچ می باشند و آثاروتزئینات از آجر و سنگ در اطراف گلدسته هــای باقی مــانده اند، ایــن منــاره بــرای دیدبانی به كار می رفته است. و چون بر همه خلیج دهانه تیس اشراف كافی دارد و در ضمـن از فاصلــه زیادی در دریا دیده می‌شود . سبك ساخت و نوع مصالح بكار رفته مناره و گوشواره به سبك ســـلجوقی می باشد. و تعمیرات بعدی كه در اتاق ها و ایوانها انجام شده بیشتر سبك صفوی و سبك دوران قاجاریـه است و گوشه های حیاط قلعه آثاری از آب انبارها دیده می‌شود كه از ســنگ و ســاروج و گچ ســاخته شده‌اند در بیــــرون دیوار بلند قلعه آثار چاهی وجود دارد كه در سنگ صخره كــنده شده و لبــه چاه بااستفاده از سنگ و ساروج محكم شده است در قسمت سقف قلعه چوبهایــــی بكار رفته است كه احتمالا از نقاط دیگر به این محل آورده شده اند. تزئینات دور منار آجر چینی شبیــه سبك تزئینــات منــارهای دوره سلجوقی می باشند اگر چه از بیــــن رفته‌اند ولی نقــش هایی به خط عربی و خط كوفی از اثــر برجستگیها و گودیها مشـــخص می‌شود اندازه اطاق ها معمولا 4×3 متر یا كمـــتر است كه دور یــــا چهار طرف یك پهنه وسیع واقع شده‌اند . در كتاب باستانشناسی و تاریخ بلوچستان به نقل از سرتیپ مهدی خان مهــندس ایرانی آمده است: ((در تیس بسیار قلعه خوبی است و یك سمت بدنه قلعه وصل به دریاست، قدری ناتمامــی دارد كـــه بنُا و عمله در آن مشغول كارند. دیوار بزرگی از سمت دریا كشیده‌اند برای بار اندازی وغیـــره حصــن معتبری است واصل قلعه نو در روی تپه مرتفعی ساخته شده است .)) {سنه1282 هجری}(ش8) • قلعه پیروز گت: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ5كیلومتری شمال غربی چابهار ـ روستای تیس قدمت: اشكانیان و ساسا نیان این قلعه بر فراز تپه ای در وسط دره تیس واقع است. ارتفـاع تپه از ارتفاع دو رشتـــه كوه اطراف تپـه بیشتر نیست. بلندی این محل تقریبا‏ّ 5/1 تا 4 برابر ارتفـــــاعات اطراف در محـــل روستــای تیس می باشد. تپه از تخته سنگ هایی از جنس رسوبی و آهكی تشكیل شده است. آثاری از زراعت و آبادانی در اطـراف تپـه پیروز گت دیده می‌شود راه ورود به تپه سخت و پر خطر است. در قسمت پایین تپه و در اطـــراف آن آثاری از دیوارهای سنگی بزرگ و قلوه سنگ و ساروج با قدمت خیلی زیاد دیده می‌شود. قســـمتهایی از دیوارها كه باقی مانده‌اند ضخامتی 5/2 تا 4 مترو ارتفاع آن در بعضی نقاط به 12 متـر می رسد. بیــن دیوارهای اصلی اطراف تپه دیوارهایی با ضخامت كمـــتـر به موازات دیوار اصـــلی دیده میــشود كه از یكدیگر 8 متر فاصله دارند و 200 متر طول دارند. بین دو دیوار آثاری از برجهای قلعه نمایان است و هر نقطه از تپه برای تاسیسات خاصی مانند كشیـــــك خانه، قراول خانه و حفاظت قلعه اختــصاص داشته است و تنها اثری كه از آن به جا مانده است سنگ و دیوار شكسته، ملاط، ساروج، گچ، خــــرده های سفالی و پی های بنائی می باشند. علاوه بر این دیوارهای بزرگ وضخیـم قلعه اثـــر خندقــی بـه عـرض3 متر و عمق متفاوت قبل از دیوار اصلی دیده می‌شود. در اطراف دژ آثاری از آب انبارها نــمایان اســت زیربنای قلعه حدود 800 متر، طول و عرض آن با توجه به وضع طبیعــی زمیـن متغیــر اســت و تقریبــاً بیضی شكل می باشد . آثارهایی از برجها در ضلع شمالی و جنوبی دیده می‌شود. در قسمت ضلع شمالی دو اطاق كـــوچــــك در اندازه های 3×2 متر به منظور دیدبانی روی یك گوشواره زمین مانند دو طبقه واقع شده اند. وبلنـــــد ترین قسمت دژ و برج بر روی همین گوشواره است و بر اطراف اشراف دارد. در گوشـــه هـای شــرقی و غربی در مركز حیاط قلعه آثاری از سكو های بلند كه از سنگ تراشیده ســـاخته شــده انــد مشــــهود است وقسمت هایی كه باقی مانده‌اند نماینگر محلی برای اجتماع، عبادت یا نشستن اهــل قلعــه در یـك مجلس بودهاست. سنگ های بكار رفته در بنا ها غیر آهكی هستند كه نقاط دیگری به اینجـا آورده شــده‌اند زیرا جنس خود تپه آهكی و سیلیسی می باشد. این بنا با توجه به آثار باقی مـــانده مشــابه بنـا هــای دوره پارتی (اشكانی) است و نام پیروز ساسانی به این احتمال قوت می بخشد . • قلعه بلوچ گت: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5 كیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس این قلعه بر بالای كوهی مرتفع قرار گرفته است آثار دیوار قلعه و یك برج دید بـــانی از آن بــــر جــای مانده است بقایای دو مقبره هرمی شكل برجسته كه با سنگ و ساروج بنا گردیده‌اند و از نــــوع مقـــابـر اسلامی می باشند دیده می‌شود. همچنیـن آثاری از حصار و باروی قلعه در پیرامون محوطــــه اصلــــی و اطراف دژ فوقانی نیز باقی است، چندین چاه به منظور تامین آب مورد نیاز در صخره حفـــر شده انــد. در روی قلعه آب انبارهایی از سنگ و سا روج و گچ در درون صخره تعبیــه شـده است كـه بــا وســایل وابزاری آب مورد نیـــاز را از پای قلعه كشیده و به داخل آب انبارهای بالا رسانیده اند. این آب انبارهـــا در موقع ضروری آب مورد نیاز داخل قلعه را تأمین می كرده اند. ایــن قلعـــه دارای یــك موقعیـــــت ممتــازی بوده كه آب رسانی، دید كافی به دریا و دور بودن آن از دسترس مهاجمان از خصوصیــــات آن بوده اند. • قلعه انو شیروان سنگان: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش دشتیاری ـدهستان باهو كلات ـ 2 كیلو متـــری روســـتای سنگان قدمت: 300 سال این قلعه در 2 كیلو متری روستای سنگان در دهستان باهو كلات بر فــراز كوهــی قــرار گرفتــه اســت ،نوشیروان خان از قوم گیچكی ساكن در گیچ حدود 311 سال پیـــش بـه بـاهــو كلات مـــهاجرت كـرده و قلعه را ساخته است . • قلعه باتل: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ دبستان پلان ـ روستای گتیگ خصوصیات معماری : این قلعه بر روی تپه خاكی قرار دارد لایه های سنگ عظیمی بر روی تپه نـمـــایــان است كه با فرسایش خاك زد آنها خالی شده است، آثاری از قبیـل فسیـل حیوانــات و صدفـــهای دریایی در محل دیده می‌شود كه بیانگر این است درسالیان كهن این ناحیه جزئی از دریا بوده اســت در قســـمت بالای كوه باره هایی از ظروف سفالی جلب نظر میكند، آثاری از برج و بارو ها دیـــده می شـود كــه بــه مرور زمان به كلی تخریب شده‌اند كه تنها خرابه ای از آن باقی مانده است. در محل آثاری از یك چاه به قـطر یك متـــرو سی سانتیـــمتر و به شكل دایره در دل كوه كنده شده است • پیل بند: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5 كیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس بر روی رشته كوه فیل بند كه در مقابل شهبــازبنـد واقع است، پس از ویرانه های شــهر ســنج كمیلی، آثار بارویی كه چندین كیلومــتر طول دارد دره را از غــرب به شــرق در برگرفته وجود دارد ایــن دیــوار عظیم با سنگ گچ و ساروج ساخته شده است در خصوص وجه تسمیه آن مردمی محلی بر این بـــــاورند كه بر فراز سطح نزدیك خط الراس این رشته كوه محل نگهداری فیل های شــاه بــوده و فیـــل بـانـان در آن جا فیل تربیت می كرده‌اند در حال حاضر در طول رشته كوه فیل بند آثار پــــــی ها، بند ها و حفــره ها و چا ههایی وجود دارد كه احتمال می رود شهر قدیمی تیس، تأسیسات ساختمانی، بازرگانی، شهری، انبارها و سراهای مشهورش در قسمت قدیمی و بر فراز ارتفاعات سراسری دره تیــس قرار داشـــته و دره تیس محل زراعت و دامنه آن محل دفن اموات بوده است. گورستان های تاریخی • مقابر جنانی گچ: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش مركزی ـ روستای تیس جنانی كچ در دامنه كوه پیـــل بند در جنــوب دره تیس واقع است .(جنانی كچ محلی اســت كه بنــــا بر باور مردم محل سكونت جن ها بوده است ) مقــابر جنانی كچ در یك ســـرازیری ملایم قرار دارند ایـــن مقابر با مقابر سیراف بوشهر شبیه هستند. با این تفاوت كه تعداد قبر ها كمتر و جهت آن ها تقــریباُ شمالی جنوبی یا شـمال شرقی جنوب غربی است. در میان قبر ها چند قبر ایستاده بچشم می خورد و یك مقبـــره پلكانی با سرپوش صندوقچه ای از سنگ وگچ بصورت نیمه سالم بدون لوحـــــه و تزئـــینات خـــارجی وجود دارد كه به نظر می رسد از دوران اسلامی یاجدید باشـــد. و تقریبـــاً حدود 200 قبر كــــــهن درمحوطه قدیمی آن وجود دارد . • محوطه باستانی دمب كوه: در حدود 90 كیلومتری شمال خاوری چابهار ـ در بخش دشتیاری در فاصــله 5/2 كیلومتـــری روستـــای بلور مچی در ناحیه باهوكلات قرار گرفته است . در این محوطه باســـــتانی حدود 4500 تا 5000 تدفین تخمیــــن زده می‌شود كه این قبــــور به شكل اطاقكهایی به اندازه های 1×1 و 2×5/1 و 2×2 متر بنا گردیده‌اند . • گورستان تپه نهادی: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی، 5كیلو متری چابهار ـ روستای تیس قدمت : قبل از اسلام ـ دوران اسلامی مشخصات : در دامنه كوه فیل بند ودر جنوب تیـس در یك زمین با شیــب ملایم قرار دارد، تعــــداد این قبرها زیاد نیست ولی سه مقبره در كنار هم قرار دارند كه دو قبر بزرگ در دو طرف و یك قبـــر كوچــك در میان آنها واقع شده است. جهت آنها شمالی جنوبی و شیــب آنـها رو به شمـال است، بنا بر ایـــن سرمرده ها در جهت جنوبی ـ شمالی واقع می باشد هر سه قبر در سنگ كنــــده شده اند. احتمـــــالاُ ایــن مقابر متعلق به اعضای یك خانواده هستند كه در یك حادثه از بین رفته انـــد چنیــن مقابری بصـــــورت خانوادگی و دسته جمعی در قبرستانهای كارتار در لبنان دیده شده است . • گورستان قدیمی دشتیاری: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش دشتیاری قدمت : پیش از تاریخ دوره آهن كا وشگر : اشتین در 1932 میلادی خصوصیات : قبور شناسایی شده در این منطقه دارای نوعی سفال خشن قرمز یا خـــــــودی با روكش سفید هستند كه بعضی از آنها آثاری از قبیل مانده های غذا و یا آثار سنگی و فلزی دیگر مشاهده شــــده است و تعداد این قبور به 3000 قبر می رسد . • غارهای بان مسیتی تیس : موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5 كیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس در دامنه كوه شهبازبند. یك غار طبیعی و دو غار مصنوعی در كنار هم قرار دارند مجمـــوعه این غارهــــا را مردم محل بنام بان مسیتی می شناسند. غار اول طبیعی و بصورت نیم دایــره اســـت و با استفــــاده از روش تراشكاری داخل غار و دهانهً آن توسعه پیدا كرده است یك مقبره كوچك از گچ به صـــــــورت دوسطح افقی كه بر روی یكدیگر قرار دارند وفاقد آثاری از قبیل سنگ نوشته، خط و لوحه در عمـــــق یك متر از سطح غار دیده می‌شود كه در گرد آن یك فضای كوچك وجود دارد. از سطح غار تا مقبــــــره به اندازه یك پله گودی دارد. مكعبی از سنگ و گچ بر فراز مقبره ساخته شده كه زیر بنای یك گنبــــــــــدكوچك است بدنه های اطراف این مكعب را با گچ برنگ سفید در آورده انــــــد در ورودی مقبره رو بــه دره تیس و به موازات دهانه ورودی غار واقع شده است. سطح مقبره در اندازه 8/0×1/3×8/1 متر اســــت برروی دیواره های مكعب مقبره گچكاری و با جوهر قرمز وبنفش خطوط و علاماتی نقش گردیــــــده كه شبیه به خط گجراتی و هندی هستند. طول و عرض غار 180×240 متر و ارتفاع آن نیز 240 مــتر اســـت یك غار مصنوعی سمت راست غار طبیعی به فاصله هفت قدم قرار دارد كه آثار تراش به خوبــــــی در آن آشكار است. دهانه آن هشتاد سانتیمتر ارتفاع دارد و سقف آن كوتاه است و اكنون به علـــــت خرابـــــی یك آدم متوسط به زحمت در آن بطور خمیده می تواند بایستد و در انتها مسدود است و احتمــــــال دارد حفره ها یا روزنه هایی طبیعی یا مصنوعی در قسمت انحناء خلفی كوه این غار را با غار ســـوم وصـــــل كرده باشد یا به چاه های زیر زمینی كه محلی برای دفن اموت در معابد قدیمی است برساند و ســـــكویی كه از سنگ وگچ ساخته شده است دیده می‌شود كه دهانه ورودی آن 80 ســانتیمتر و ســــقفی كوتــــاه دارد. به فاصله 50 متر در سمت چپ غار اصلی، غار سوم كه طول دهانه قوسی آن حــــدود 20 مـــــتر است قرار دارد ظاهرا این غار ها جزو یك واحد تاسیساتی ساختمانی بوده و به منزلــه هجـــــره هــــا و توقفگاههای معبد یا پرستشگاهی بوده و در سطح زمین تا ورود به دهانه غار، پله كانی وجــود داشــــــته كه آثار آن باقی است . • گودانگریز یا گودال انگلیس: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5 كیلومتری شمال غربی ـ روستای تیس در دامنه كوه فیل بند در جنوب دره تیس قرار دارد مــــردم بومـــــی نقل می كنند كه در اواخــــر دوره قاجاریه و در اوایل دوره پهلوی انگلیسیها به كمك تعداد كثیری از كارگران بــلوچ در این محـــل اقـــدام به حفاری نموده و مقادیری سفال، اشیاء برنزی، آهنی و سنگی پیدا كرده و غارت نموده‌اند . سید غلامرسول قبره سید غلامرسول موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5كیلومتری شمال غربی چابهار شماره ثبت ملی : 1559/3 قدمت : 465 ه. ق مقبره ای با دیواره های سفید رنگ به سبك معماری هندی كه دروازه ورودی آن در ضلع غربی بنــا واقــع گردیده است پس از درب ورودی صحن بزرگ حیاط مشاهده می‌شود امام زاده در ضلع غربی حیــــــاط واقع گردیده است. بر پیشانی ورودی بنا تزئینات نقاشی الوان با طرحهای نقوش سـتـــاره های مشــــبك وجود دارد. ظاهرا نمای دور تا دور داخل ساختمان دارای نقاشیهای جالبی بوده است كلمـات لا اله الا الله، یا محمد و یا علی و ... نقاشی از گل در دیوارها جلب توجه می كند و فرم آن طوری است كــه نشــــان می دهد این اثر در روزگار سلجوقی احداث شده و در دوره صفویه نیز طرح هــای نقاشی بــا اصــالـــت خاصی بر روی دیوارها تعبیه گردیده است. مقابل آرامگاه صفحه ای به ارتفاع یك مــــــتر و چـــهار پله قرار دارد كه بر روی آن مقبره واقع شده است. در قسمت شرقی صفحه آرامگاه (مقبره) یك پیشــــــخوان باسقف تیر های چوبی و حصیری و چند ستون چوبی است. كه با پنج پله به حیــــاط متـــصل می‌شود. پیشخوان قدمت چندانی ندارد، ساقه گنبد استوانه ای است و سقف گنبد از درون با گچ سفیـــد شـــــده و بنا كاملاُ یك بنای خاص ایرانی و از معماری سلجوقی الهام گرفته است. مقبره در میــــان بنــا واقــــع گردیده و بر روی آن یك صندوقچه و بالای آن یك جعبه چوبین با تزئینات مختلف هندســی قــرار دارد، قبرستان در جانب شرق بنا قرار دارد. شرح زندگی سید غلامرسول در خصوص شرح حال ایشان روایات مختلفی نقل شده كه به آن ها اشاره می‌شود : نام اصلی ایشـــــــان سید نا محمد و مردی صالح، شیعه مذهب بوده و در گذ شته مورد توجه مسلمانان هنـــــدی بوده و ایــن توجه باعث شده كه بنا در دوره های بعدی تحت تاثیر معماری هندی قرار گیرد طبـــــق روایات سیـــدنا محمد مسلمان هند بوده است و در سفری به چا بهار تصمیم داشته كه زن چابهاری اختیـــار كنـــــد برای تدارك چنین منظوری مشغول می‌شود. اما در شب عروسی دچار كسالت می گردد بطوریكه در بســــــتر مرگ می افتد و چون مورد توجه مردم بوده و در دم مرگ به آن ها وصیــت می كنـد كه پـــس از مــرگ سوگواری نكنند و در عوض مدت 10 شبانه روز بر سر قبرش شادی كنند تا روحش شاد شود . این مراسم هر ساله از 15 ذی القاعده به مدت 10 روز بر پا می گردد و در این مراســـم عــده زیـــادی از اهالی چابهار و مناطق همجوار شركت می كردند (در حال حاضر چنین مراسمی بر گزار نمیشود ) . در مراسم جشن و پای كوبی مردم چابهار و خصوصا بومیان آفریقایی (سیاهپوســتان) در صبــــــــح روز اول و دوم حیاط آرامگاه به وسیله زنان جارو زده می‌شود و مرد ها با لباس پاكیزه به فراهم كردن بســــاط جشن می پرداختند، وهنگامی كه آفتاب طلوع میكرد ساز و دهل مینواختنـــــد، قــــوالان پاكستـــانی، رقاصان هنـــدی و خوانندگان سیاه و مهمان نوازان بلوچ به هر طریقی در این شادی خدمت میـــكردند و این مراسم به مدت 10 روز در 3 نوبت صبح، عصر و شامگاه اجرا میشد. زنان مسن به داخل آرامگاه میرفتند تا شفا دردمندان و نیــات دیگران را بخواهند در حالی كـــه در ایـــن زمان مردان در بیرون محوطه پیشخوان به ساز و دهل مشغول بودنــــد و چنــــد زن جوان به رقصیـــدن میپرداختند و زنان مسن در داخل حـــرم به دعا مشغول میشدند و شفـــــا میافتند و پس از10 روز حــرم را ترك میكردند. تا سال دیگر در مراسم جشن عروسی سیدغلامرسول شركت كنند. و در كتاب فرهنگ مردم بلوچ نوشته عبدالله ناصری آمده است : ((در مورد صاحب مزار دو عقیده وجود دارد یكی آنكه معتقدند این مزار از آن عارف وارستـــه و مـــــرد حقی است به نام سید عبدالرسول و این زیارتگاه مردم شیعه چابهار است و افراد غیــــــر شــــیعه هم از شیعه های این سرزمین پیروی میكنند. بعضی دیگر عقیده دارند این مزار یك (لــوطی) اســـت مطـــرب های دوره گرد را لوطی مینامند . ولی گویند صاحب این مقبره شب عروسیش فوت نموده و هر ســــاله معتـــــقدیـــن به او در ســالروز مرگش كه در روز آخر ماه ذی القاعده به مدت 7 روز با ساز و دهل و آوازخوانــــی و رقـــــــص و پای كوبی میكنند. این مراسم به دو جهت انجام میشود. یكی این كه لوطی فوت شده چون عمـــــــرش را به مطربی و شاد كردن مردم گذرانده وصیت كرده كه بعد از مرگش نیز در كنــار مــــزارش رقــــص و پای كوبی و در حقیقت مراسم شادی بر پا شود. و خواسته است تأثیر وجود خود را در شــــادمانی مــــــردم بعد از مرگش نیز حفظ كند. دیگر اینكه این شخص كه در شب عروسیش فوت كرده بسیار مجـــــرب و مورد توجه افراد طائفه اش بوده و چون عروسی نافرجامی داشـــــته و حســـرت بــگور بــــرده است. دوستدارانش هر ساله در سالروز مرگش برای او جشن عروسـی میگیــــرنـــد و یاد عروســـی او را زنده میدارند. البته چون پیروان صاحب مزار شیعه مذهب هستند در ماه محرم نیـز مراسم ســـوگواری و روضه خوانی در این مقبره بر پا میشود . قدم گاه خضر موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش مركزی ـ جنوب غربی چابهار در جنوب غربی چابهار در محلی بنام سپوزه واقع گردیده است. خواجه خضر از مشایخ مورد احـــــترام بومیها بوده و وی مقبره ای ندارد زیرا مردم بر این باورند كه او زنده و پاسدار لنج ها و قایقهایــــــشان مــــی باشــــد درقدیم مراسم خاصی در این قدمگاه بر پا می شد، مردم قربانی و یا خرما و حلوا به مكان مورد نظـــــــر و در بین افراد تقسیم می كردند . • ساختمان قدیمی تلگرافخانه چابهار : موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش مركزی ـ خیابان مولوی این ساختمان در سال 1281 ه. ق به وسیله انگلیسها ساخته شده است از قدیمـــی ترین ساختمـــان های سنگی موجود در شهر چابهار است كه به منظور رونق دریا نوردی، تجارت و ایجاد ارتبــــاط با هنـــد ، گواتر، چابهار، جاسك، بندر عباس توسط مجریان خط تلگراف انگلیــــس در دو طبقه ســـــاخته شده است . • چاه باستانی پلان : موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش پلان ـ روستای پلان قدمت : دوره هخامنشی (سلطنت كوروش) خصوصیات : چاه باستانی روستای پلان با آجر ساخته شده است . • چاه باستانی تیس كوپان: موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ دهستان كمبل سلیمان ـ روستای تیس كوپان خصوصیات : این چاه در ارتفاعات شرقی ـ غریی تیس كوپان قرار دارد كه در كوه تراشیـــده شــــــــده است و به شكل مربع در اندازه های 5/1 در 5/1 متر احداث شده است . • سد های تیس : موقعیت جغرافیایی: بخش مركزی ـ 5 كیلومتری شمال غربی ـ روستای تیس مشخصات : سدهای تیس در دو طرف دماغه قراردارند كه قلعه تیس بر روی آن واقع اســــت آثار ایــــن سد ها به ارتفاع 20 سانتیمتر باقی است ودر ساخت آنها از سنگهای تراشیده شده و سنگهای دریایی تیــــز وبلند ملات ساروج استفاده شده است تقریباُ این سد ها هشت متر ارتفاع داشته‌اند كه 6/4 متـــــــر آن به مرور زمان در زیر ماسه های ساحلی مدفون شده است. انتهای یكی از آنها به كوه پیل بند و دیگـــــری به كوه شهباز بند منتهی می شده كه به عنوان مانعی از هدر رفتن آب شیرین ناشی از باران جلوگیری مــــــی‌كرده‌اند. برگرفته ازسایت chabahar.org


طبقه بندی: توریستی،

استان سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود ۱۸۱۷۸۵ کیلومتر مربع پهناورترین استان کشور می‌باشد، که با قرار گرفتن در بین ۲۵ درجه و ۳ دقیقه تا ۳۱ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی از خط استوا و ۵۸ درجه و ۵۰ دقیقه تا ۶۳ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ، از نظر جمعیتی از کم تراکم‌ترین استان‌های کشور است.

استان سیستان و بلوچستان از دو منطقه سیستان و بلوچستان تشکیل می‌شود و از شمال به استان خراسان جنوبی و کشور افغانستان، از شرق به کشورهای پاکستان و افغانستان، از جنوب به دریای عمان و از مغرب به استان‌های کرمان و هرمزگان محدود می‌شود.

شمال استان، برآمده از آبرفت‌های رودخانه هیرمند، که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان را در خویش جای داده‌است. کوه خواجه تنها پشتهٔ بلندی می‌باشد که در منطقه مسطح سیستان خود نمایی نموده و نزد اهالی از قداستی خاص برخوردار است. دشت سیستان که در گروه اقلیم بیابانی میانه قرار دارد، بارشی کمتر از ۶۵ میلی متر را در سال دریافت می‌کند و میزان تبخیر در آن به بیش از ۵۰۰۰ میلی متر می‌رسد. این شرایط در مجموع باعث خشکی فیزیکی شدید محیط بوده و در سالهایی که میزان ورودی آب رودخانه هیرمند کاهش می‌یابد، خشکسالی‌های مخرب توسعه پیدا می‌کند. شریان حیاتی منطقه یعنی هیرمند نوسانات سالیانه قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد. وزش بادهای ۱۲۰ روزه که از اواخر بهار تا پایان تابستان می‌وزد در تشدید نیاز و خشکی محیط موثر است.

جنوب استان که وسعت متنوع اش را با دریای عمان گره زده‌است. این وادی دارای طبیعتی کوهستانی می‌باشد. مناطق جنوبی استان با توجه به مجاورت با دریای عمان و بهره گیری از بادهای موسمی اقلیم متفاوتی دارند. بالا بودن میانگین دما و پایین بودن نوسانات آن از مشخصه‌های اساسی اقلیم منطقه‌است. با توجه به پایین بودن بارش و عدم وجود منابع برفی کوهستانی اکثر جریانات رودخانه‌ای، موقتی و فصلی بوده و در بخش وسیعی از استان منابع محدود آب‌های زیر زمینی تنها امکانات تأمین آب بشمار می‌آیند. وجود مخروط آتشفشانی تفتان با ۳۹۴۱ متر ارتفاع در شمال بلوچستان مرکزی، شرایط اقلیمی متنوع و جالبی را فراهم آورده‌است (۱). با توجه به دوره آماری ۱۳۷۵- ۱۳۵۹ میانگین بارش سالیانه استان ۸/۱۳۹ میلی متر و میانگین دمای سالیانه ۶/۲۲ درجه سانتی گراد، می‌باشد (۲). از لحاظ تقسیمات کشوری استان دارای ۸ شهرستان، ۳۲ بخش، ۳۰ شهر، ۹۴ دهستان و حدود ۶۳۰۰ آبادی می‌باشد.

[ویرایش] منابع طبیعی

وسعت استان و تنوع آب و هوایی، موجب بروز تنوع در پوشش گیاهی و غنای منابع طبیعی تجدید شونده گردیده‌است. حدود ۵۵ درصد از کل مساحت استان معادل ۰۰۰/۲۵۰/۱۰ هکتار را مراتع در برگرفته‌است که ۳۰۰ هزار هکتار مراتع خوب ، ۷۵۰ هزار هکتار مراتع متوسط و ۲/۹ میلیون هکتار مراتع فقیر و خیلی فقیر می‌باشد. وجود تالاب هامون و امکان تولید علوفه نی و بونی در سطح ۰۰۰/۱۵۰ هکتار با تولید متوسط حداقل ۶ تن در هکتار علوفه خشک (در مواقع غیر خشکسالی) از سرمایه‌های مهم منطقه به شمار می‌رود. در استان بیش از ۱۲۰۰ گونه گیاهی که حدود ۷۰ گونه آن دارای ارزش دارویی و صنعتی می‌باشد شناخته شده‌است. از جمله می‌توان گونه‌های کهور، کنار، بنه، بادام، جش و گز روغن را نام برد. مساحت جنگل‌های استان که عمدتاً نیمه متراکم و کم تراکم هستند قریب به یک میلیون هکتار می‌باشد. همچنین حدود ۳/۶ میلیون هکتار را بیابان و شنزار در بر گرفته‌است.

[ویرایش] مکان های تاریخی و مذهبی

بقایای آتشکده کرکویه  • قلعه سیب سراوان  • تخت عدالت  • کوه خواجه  • زاهدان کهنه  • سه کوهه  • شهر سوخته  • دهانه غلامان  • قلعه رامرود  • قلعه خاش  • قلعه مچی  • قلعه سام  • قلعه تپه  • قلعه رستم  • قلعه کهک کهزاد  • چاه نیمه  • آرامگاه خواجه غلطان  • زیارتگاه بی‌بی دوست

[ویرایش] تاریخ استان

سرزمین اساطیری سیستان و بلوچستان از دو ناحیه شمال و جنوب تشکیل شده‌است. سیستان امروزی که قسمت شمالی استان را در برمی گیرد، در کتاب اوستا، یازدهمین سرزمینی است که «اهورامزدا» آفریده. همچنین زادگاه رستم دستان قهرمان حماسی شاهنامه فردوسی می‌باشد. تاریخ نگاران سیستان را به گرشاسب، یکی از نوادگان کیومرث نسبت داده‌اند. نام سیستان از نام اقوام آریایی «سکا» اخذ شده‌است. «سکاها» در حدود سال ۱۲۸ قبل از میلاد، سیستان را به تصرف خود در آورده و در پهنه آن استقرار یافته‌اند.

«نیمروز» نام دیگر سیستان است. همچنین بنای بیشتر شهرهای سیستان را به پهلوانان اسطوره‌ای ایران چون زال ، سام و رستم نسبت داده‌اند. زمانی سیستان جزو متعلقات دولت ساسانی به شمار می‌آمد که به دست اردشیر بابکان فتح شد و در سال ۲۳ هجری قمری ، مسلمانان عرب این سرزمین را فتح کردند.

اولین فرمانروای معروف ایرانی این سرزمین بعد از اسلام، «یعقوب لیث» صفاری بود. بعد از صفاریان ، سامانیان ، غزنویان و سلجوقیان نیز هر یک ، مدتی در این سرزمین فرمان رانده‌اند.

سر زمین سیستان دارای مکان‌های باستانی ودیدنی فراوانیست مانند کوه خواجه که نام دیگر آن به زبان پهلوی (اوشیدا)است و به معنای کوه ابدی است. این کوه تنها بلندی دشت سیستان است و مورد تقدس زرتشتیان هم قرار دارد زیرا آنان بر این باورند که پیامبر دین زرتشت از آنجا ظهور می‌کند. کوه خواجه از سه سلسله زمانی در خود آثاری بجا دارد از سه سلسله اشکانیان ساسانیان و حکومت‌های اسلامی بعد از آن.

سرزمین بلوچستان امروزی که ناحیه جنوبی استان را تشکیل می‌دهد، در قدیمی‌ترین اسناد تاریخی به اسم «مکا» مشهور بوده و در نوشته‌های هرودت تاریخ نگار یونانی از آن به عنوان «گدروزیا» یاد شده‌است.به دنبال سقوط هخامنشیان توسط اسکندر مقدونی (۲۳۰ پ- م) وی مسیر بازگشت خود از هند را «گدروزیا» انتخاب کرده‌است. پس از ساسانیان توسط اعراب مسلمان، در زمان خلیفه دوم، اکثر مردم این سرزمین بلافاصله به اسلام گرویدند.

از زمان ساسانیان به بعد این سرزمین همواره جزیی از ایران محسوب می‌شد تا اینکه با دخالت بریتانیا در قرن نوزدهم میلادی عملاً به دو بخش غربی و شرقی تقسیم شد. از این به بعد بلوچستان مانند سایر ایالت‌ها و ولایت‌های کشور حکومت خان خانی داشت تا در سال ۱۳۰۷ ه.ش پس از شکست دوست‌محمدخان بارکزائی قدرت حکومت مرکزی در این خطه تثبیت شد.

[ویرایش] تقسیم بندی مناطق

این استان براساس آخرین تغییرات شامل ۱۴ شهرستان است: ایرانشهر - چابهار - خاش - دلگان(به مرکزیت گلمورتی) - زابل - زابلی - زاهدان - زهک - سراوان - سرباز(به مرکزیت راسک) - سیب سوران(به مرکزیت سوران) - کنارک - میان کنگی(به مرکزیت دوست محمد) -و نیک شهر.

همچنین این استان پهناور از ۴۰ بخش و ۳۶ شهر تشکیل گردیده‌است. بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر استان زاهدان با بیش از ۵۶۷ هزار نفر جمعیت می‌باشد و کم جمعیت ترین شهر این استان شهر کوچک سرباز است که فقط ۱۰۴۷ نفر جمعیت دارد.

در سال ۱۳۷۸ خورشیدی ۹۹ درصد شهرهای سیستان و بلوچستان از شبکه لوله‌کشی و آب آشامیدنی سالم بهره‌ند بودند.^[۵]

[ویرایش] حدود مناطق استان

استان سیستان و بلوچستان از دو منطقه سیستان و بلوچستان تشکیل می‌شود که منطقه سیستان از سه شهرستان زابل ، زهک و شهرستان هیرمند تشکیل می‌شود . منطقه بلوچستان از زاهدان که مرکز استان است شروع می‌شود و شهرستانهای زاهدان ، خاش ، سراوان، ایرانشهر ، سرباز ، نیکشهر ،چابهار و کنارک - دلگان(به مرکزیت گلمورتی) - زابلی - سیب سوران(به مرکزیت سوران)را شامل می‌شود .

[ویرایش] کشاورزی و دامپروری

سیستان و بلوچستان با گستره‌ای افزون بر هفت میلیون هکتار آب و هوایی متغیر از گرم و خشک تا معتدل سرد و کوهستانی دارد. ۴۰۰ هزار هکتار از زمینهای استان قابل کشت بوده و آب مورد نیاز نیز از ۱۱ هزار و ۳۰۰ منبع آبی شامل چاه، قنات، چشمه و رودخانه‌های هیرمند، سرباز لادیز و بمپور تامین می‌شود. سه میلیون و ۴۰۰ واحد دامی در این استان وجود دارد.

۳۰۰ کیلومتر نوار ساحلی دریای عمان و راه‌یابی به آب‌های آزاد، دریاچه هامون، چاه نیمه‌ها و هفت هزار و ۸۰۰ منبع آبی داخلی ظرفیت‌های آبی این استان هستند.

این استان چهار کارخانه تولید شیر پاستوریزه و فرآورده‌های لبنی، ۳۴ مرکز جمع‌آوری شیر روستایی و دو مجتمع بزرگ پرورش گاو شیری با ظرفیت ۱۲ هزار راس گاو دارد. تولید انواع خرما در این استان سالانه ۱۶۷ هزار تن است که ارزش اقتصادی آن ۲۱۸ میلیارد ریال می‌باشد.

بزرگ‌ترین پایگاه تولید نهال میوه‌های گرمسیری جنوب شرق ایران نیز در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد که با تأمین نیاز داخلی استان به ۹ استان دیگر کشور نیز نهال صادر می‌شود. «خرما، موز، مرکبات، انبه، پاپایا، گوآوا، چیکو، پسته و انگور یاقوتی» از جمله میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری سیستان و بلوچستان است.^[۶]

[ویرایش] اوضاع اقتصادی

سیتان و بلوچستان از جهت رشد و توسعه اقتصادی از مناطق در حال توسعه کشور است. زراعت اشکال متعددی دارد و صنعت آبی آن وابسته به رود هیرمند است. صنایع موجود در استان به دو دسته صنایع ماشینی و دستی تقسیم می‌شوند که صنایع ماشینی استان عبارتند از صنایع غذایی, نساجی, پوشاک و صنایع شیمیایی و کارگاههای فلزکاری, ریخته‌گری, ساخت لوازم خانگی و تانکرسازی. معادن این استان عبارتند از معادن مس, کرومیت, منگنز, سنگ مرمر, .سنگ آهک و غیره.

به دلیل همسایه بودن سیستان و بلوچستان با پاکستان و افغانستان و همچنین وجود تنها بندر اقیانوسی ایران (چابهار) در آنجا، این استان از ظرفیت بالایی برای پیشرفت برخوردار است.fa.wikipedia.org

طبقه بندی: توریستی،

استان سیستان و بلوچستان

طبقه بندی: توریستی،

طبقه بندی: سرگرمی،

چطور از بوی بد دهان راحت شویم دانستنی های پزشكی سلامت و تغذیه آدم‌هایی را می‌شناسیم كه به خاطر بوی بد دهان همسرشان از آنها طلاق گرفته‌اند. شاید هیچ‌چیز ناخوشایند‌تر از بوی بد دهان برای یك زوج نباشد. در واقع تحمل این بوی بد برای مدت طولانی غیرممكن است. این افراد حتی به‌تدریج دوستان خود را هم از دست می‌دهند. مطالعات پزشكی جدید نشان می‌دهد بوی بد دهان به گروه خاص و كوچكی از مردم منحصر نمی‌شود بلكه افراد بسیاری نیز به این مشكل مبتلا هستند ولی چون بدن غالباً با این بوها سازگاری پیدا می‌كند بیمار آن را احساس نمی‌كند. پژوهشگران می‌گویند 85 درصد علت بوی بد دهان به عواملی چون خشكی دهان، كمی ترشح بزاق به‌ویژه هنگام خواب، رعایت نكردن بهداشت دهان و دندان، استفاده نكردن از خلال دندان، مسواك نزدن، پوسیدگی دندان و التهاب لثه‌ها مربوط می‌شود. در خیلی از موارد بوی بد دهان موقتی بوده است و به‌زودی رفع می‌شود مثلاً هنگام خواب، خالی بودن معده و مصرف سبزیجات و پیاز و مقادیر زیادی قهوه و دخانیات بویی از دهان افراد استشمام می‌شود كه به‌زودی از بین می‌رود. این عوامل و بقایای مواد غذایی باعث تراكم باكتری در دهان شده و باعث ایجاد تركیبات گوگردی و بوی بد دهان می‌شوند. بد نیست بدانید كه زبان و پرزهای روی آن منطقه مناسبی برای رشد باكتری‌هاست بنابراین باید در كنار نظافت دندان نظافت زبان را هم مراعات كرد. بوی بد دهان، ترشحات چركی از بینی و بروز سردردهای خفیف و همچنین احساس سنگینی در سر از علائم سینوزیت مزمن است. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد: انجیر، میوه‌ای مقوی و شیرین است كه موجب از بین رفتن بوی بد دهان می‌شود. بیماری‌های سیستم گوارشی و اختلال در عملكرد كلیه و كبد، از مهم‌ترین عوامل سیستمی در بوی بد دهان است. پژوهشگران ژاپنی می‌گویند كه مصرف منظم ماست، بوی بد دهان را كاهش می‌دهد چرا كه ماست سرشار از باكتری‌های سودمند است و درمواقعی از خمیر دندان‌های قوی خوشبو‌كننده بهترعمل می‌كند. شما زمانی می‌توانید از بوی بد دهانتان جلوگیری كنید كه علت آن را بدانید. در 90 درصد موارد این بوی بد به‌علت آلوده بودن محیط دهان است. جرم‌هایی كه به‌علت وجود باكتری در دهان شما نقش می‌بندد عمده علت بوی بد دهان است. گاهی اوقات وجود عفونت و یا اشكالی در ریه‌ها باعث این بوها می‌شود. سریع خوردن غذا یكی دیگر از علل این مشكل است. بوی موادی همچون سیر و یا پیاز می‌تواند از طریق خون وارد ریه‌ها شده و بوی بد دهان را پدید آورد. تنباكو نیز یكی دیگر از مقصران این ماجراست و چرك سینوس‌ها و یا دیابت نیز به عنوان مسبب بوی بد دهان شناخته شده است. چند راه برای جلوگیری از بوی بد دهان وجود دارد. اول اینكه دهان خود را تمیز نگه دارید. این به معنی 2 بار مسواك زدن در شبانه روز است. دوم اینكه باقیمانده غذا میان دندان‌های شما كه سبب تشكیل باكتری‌ها می‌شود تنها با نخ دندان بیرون می‌آید. سوم اینكه زبان خود را نیز تمیز نگه دارید. پس از هر بار مسواك زدن زبانتان را هم با مسواك بشویید كه محل رشد باكتری‌ها نشود. دهانتان را مرطوب نگهدارید. بزاق دهان ضد‌عفونی كننده‌ای خدادادی است. بوی بد دهان در اول صبح به‌علت كم شدن ترشح بزاق است. چهارم اینكه دهانتان را بشویید. پس از هر بار غذا دهانتان را آب بكشید زیرا گشتن آب در دهانتان می‌تواند غذاهای باقیمانده را از دهانتان خارج كند. پنجم اینكه نعناع بجوید. گر چه خوشبو كننده‌های دهان سبب ریشه كن شدن بوی بد دهان نمی‌شود اما برای دقایقی می‌تواند بوی غذایی كه خورده‌اید را از بین ببرد. iranhall . com

طبقه بندی: علمی و فرهنگی،